657 sayılı DMK m.143'e göre, hakkında 'hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)' kararı verilen bir memurun görevine iade edilmesi zorunlu mudur? Bu durumu, 'cezası ertelenenler' ile kıyaslayarak hukuki dayanaklarıyla açıklayınız.

Cevap: Evet, hakkında HAGB kararı verilen bir memurun görevine iade edilmesi zorunludur. DMK m.143, göreve iadeyi zorunlu kılan halleri sayarken (d) bendinde 'memurluğa engel olmayacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler' ifadesini kullanmıştır. HAGB (CMK m.231), hukuki niteliği itibarıyla sanık hakkında bir 'hüküm' kurulmaması ve kararın hukuki bir sonuç doğurmaması anlamına gelir. Bu kurum, cezanın ertelenmesinden (TCK m.51) daha lehe bir durumdur, zira ertelemede bir mahkumiyet hükmü vardır ancak infazı ertelenmiştir. HAGB'de ise ortada hukuken açıklanmış bir mahkumiyet hükmü dahi yoktur. Yargı içtihatları ve doktrin, kanunun daha ağır bir durumu (erteleme) göreve iade sebebi sayarken, daha lehe olan HAGB'yi saymamasının düşünülemeyeceğini, bu durumun kıyasen ve 'evleviyetle (haydi haydi)' uygulanması gerektiğini kabul etmektedir. Dolayısıyla, hakkında HAGB kararı verilen ve bu karar kesinleşen memurun durumu, DMK m.143/d bendi kapsamında değerlendirilir ve görevden uzaklaştırma tedbirinin derhal kaldırılarak göreve başlatılması yasal bir zorunluluktur. İdarenin bu konuda takdir yetkisi bulunmamaktadır.