Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2016/7026 E., 2017/3341 K. sayılı kararında, avukat bürolarında arama ve elkoyma işlemlerinin hukuka uygunluğu hangi kriterlere göre değerlendirilmiştir? Avukatlık Kanunu m.58 ve CMK m.130 arasındaki ilişkiyi ve 'mesleki ilişki' kavramının önemini açıklayınız.

Cevap: Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin ilgili kararında, avukat bürolarında arama ve elkoyma işlemlerinin hukuka uygunluğu, bu işlemlerin genel kurallardan ayrı, istisnai hükümlere tabi olduğu vurgulanarak değerlendirilmiştir. Temel kriterler CMK m.130 ve Avukatlık Kanunu m.58'de düzenlenmiştir. Buna göre bir avukat bürosunda arama yapılabilmesi için; 1) Mutlaka mahkeme kararı olmalıdır. 2) Arama, kararda belirtilen olayla sınırlı olmalıdır. 3) Arama, Cumhuriyet savcısının denetiminde yapılmalıdır. 4) Baro başkanı veya onu temsil eden bir avukat aramada hazır bulundurulmalıdır. Kararda vurgulanan en önemli nokta ise 'mesleki ilişki' kavramıdır. CMK m.130/2'ye göre, arama sırasında elkonulmak istenen bir belgenin, avukat ile müvekkili arasındaki 'mesleki ilişkiye' ait olduğu iddia edilirse, bu belge incelenmeksizin ayrı bir zarfa konulup mühürlenir ve bu konuda karar vermesi için hakime sunulur. Hakim, belgenin mesleki ilişkiye ait olduğuna karar verirse, belge derhal avukata iade edilir. Bu mekanizma, avukatın sır saklama yükümlülüğünü ve savunma hakkının dokunulmazlığını korumayı amaçlar. Kararda, sanıkların avukat olmalarına rağmen aranan yerlerin belediye binası, parti il binası veya konut olması ve suçun avukatlık göreviyle ilgili olmaması nedeniyle bu özel usulün uygulanmadığı ve aramanın genel hükümlere göre yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.