CMK m.223'te sayılan 'hüküm' türleri nelerdir? Bir mahkeme kararının 'hüküm' niteliğinde olup olmamasının kanun yolları açısından önemi nedir? 'Durma kararı' ve 'Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)' kararları neden hüküm sayılmaz?

Cevap: CMK m.223'e göre 'hüküm' sayılan kararlar şunlardır: Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkumiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve davanın düşmesi kararı. Ayrıca, adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı da hüküm sayılır (CMK m.223/10). Bir kararın 'hüküm' niteliğinde olması, başvurulacak kanun yolunu belirlemesi açısından kritik öneme sahiptir. Hükümlere karşı kural olarak istinaf ve temyiz kanun yolları açıktır. Hüküm niteliğinde olmayan ara kararlara veya durma gibi son kararlara karşı ise kural olarak itiraz yolu öngörülmüştür. 'Durma kararı', yargılamayı sona erdirmeyen, şartın gerçekleşmesini beklemek üzere verilen geçici bir karardır. Uyuşmazlığın esasını çözmediği için hüküm değildir. 'Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)' kararı (CMK m.231) ise, sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden, denetim süresi sonunda davanın düşmesiyle sonuçlanabilecek koşullu bir karardır. Davayı esastan sona erdiren nihai bir karar olmadığı ve hukuki bir sonuç doğurmadığı için CMK m.223 anlamında bir 'hüküm' sayılmaz ve bu nedenle temyiz veya istinaf kanun yoluna değil, yalnızca itiraz kanun yoluna tabidir.