Bir kat karşılığı inşaat sözleşmesinde teslim tarihi gelmesine rağmen müteahhit inşaatı bitirmemiş ve temerrüde düşmüştür. Arsa sahibinin bu durumda sahip olduğu seçimlik haklar nelerdir? 'Müspet zarar' ve 'menfi zarar' kavramlarını bu haklar bağlamında açıklayınız.

Müteahhidin temerrüdü halinde arsa sahibi, TBK m. 125 (eski BK m. 106) uyarınca şu seçimlik haklara sahiptir: 1) Aynen İfa ve Gecikme Tazminatı: Arsa sahibi, sözleşmenin devamını isteyerek müteahhitten inşaatı tamamlamasını ve gecikmeden doğan zararını (örneğin mahrum kaldığı kira bedeli) talep edebilir. 2) İfadan Vazgeçip Müspet Zararın Tazmini: Arsa sahibi, müteahhite uygun bir mehil verdikten sonra (veya TBK m. 124'teki şartlar varsa mehilsiz) aynen ifadan vazgeçtiğini bildirerek müspet zararını isteyebilir. Müspet zarar, sözleşme tam ve zamanında ifa edilseydi arsa sahibinin malvarlığının ulaşacağı durum ile mevcut durum arasındaki farktır. Bu, genellikle bitmiş haldeki dairelerin değeri ile arsa sahibinin devretmeyi taahhüt ettiği arsa payının değeri arasındaki farkı ve mahrum kalınan kiraları içerir. 3) Sözleşmeden Dönme ve Menfi Zararın Tazmini: Arsa sahibi, sözleşmeyi geçmişe etkili olarak feshederek (dönerek) menfi zararını talep edebilir. Menfi zarar, sözleşmenin geçersizliğinden doğan zarardır; yani sözleşme hiç yapılmasaydı uğranılmayacak olan masrafları (noter masrafı, proje giderleri vb.) kapsar. Sözleşmeden dönme halinde taraflar aldıklarını (arsa sahibi tapuyu, müteahhit yaptığı imalatın bedelini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre) iade ederler.