Bir satıcı, internet üzerinden '2024 model X marka' cep telefonu ilanı vermiş, ancak alıcıya bu telefon yerine değersiz bir oyuncak telefon göndermiştir. Başka bir senaryoda ise satıcı, aynı ilanı verip parayı aldıktan sonra yine '2024 model X marka' bir telefon göndermiş, ancak telefonun bazı teknik özellikleri ilanda belirtildiği gibi çalışmamaktadır. Bu iki senaryo arasındaki hukuki farkı, dolandırıcılık suçunun unsurları ve özel hukuk ihtilafı ayrımı çerçevesinde açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #321302

İki senaryo arasındaki temel fark, failin baştan itibaren mağduru dolandırma kastının varlığı ve hilenin niteliğindedir. Birinci senaryoda, ilanda belirtilen ürün yerine tamamen alakasız ve değersiz bir oyuncak telefon gönderilmesi, failin baştan itibaren hileli davranışlarla mağduru aldatarak menfaat temin etme kastıyla hareket ettiğini açıkça göstermektedir. Bu durum, TCK m.157 (veya bilişim sistemleri kullanıldığı için m.158/1-f) kapsamında dolandırıcılık suçunun unsurlarını oluşturur. İkinci senaryoda ise, ilandaki ürünün gönderilmesi ancak bazı özelliklerinin çalışmaması durumu, bir dolandırıcılık suçundan ziyade, Borçlar Kanunu kapsamındaki ayıp (ayıplı mal) hükümlerine tabi bir hukuki ihtilaf niteliğindedir. Metinde belirtildiği gibi, 'mağdur bir hukuki ihtilaf niteliğinde olan bu sorunu Özel Hukuk hükümlerine göre hukuk mahkemeleri yolu ile çözmeye çalışacaktır.' Ancak, eğer çalışmayan bu özellik, alıcının telefonu almasındaki temel neden ise ve satıcı bu konuda alıcıyı kasten yanılttıysa, bu durum da dolandırıcılık suçunun manevi unsurunun oluştuğuna işaret edebilir. Ayrım, failin baştaki kastının yoğunluğuna ve hilenin niteliğine göre yapılır.