Bir iş kazası davasında, ceza mahkemesinin maddi olguya (örneğin olayın meydana geliş şekli, illiyet bağı) ilişkin tespiti hukuk hakimini bağlar mı? Hukuk hakiminin kusur ve zarar miktarını belirlemedeki serbestisini, Borçlar Kanunu m. 74 (eski BK m. 53) çerçevesinde açıklayınız.

Evet, ceza mahkemesinin mahkumiyet kararındaki maddi olguya ilişkin tespiti (fiilin hukuka aykırılığı ve illiyet bağı) hukuk hakimini bağlar. Bu ilke, 'ceza mahkemesi kararının hukuk mahkemesine etkisi' olarak bilinir. Ancak, Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi (eski BK m. 53) uyarınca, hukuk hakimi, ceza mahkemesinin 'kusurun varlığı veya yokluğu' ve 'kusurun derecesi' ile 'zararın miktarı' konusundaki tespitiyle bağlı değildir. Hukuk hakimi, ceza hukukundan farklı olan özel hukuk sorumluluk ilkelerine göre kusur oranını ve zararın kapsamını kendisi serbestçe takdir eder. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2017/154 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, ceza mahkemesince belirlenen maddi olgular (örneğin davalının tedbirsizlik sonucu yangına sebebiyet vermesi) hukuk hakimini bağlarken, kusur oranını hukuk hakimi kendi değerlendirmesine göre belirleyecektir.