Dolandırıcılık suçunun TCK m. 159 kapsamında 'bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla' işlenmesi halinde, suçun takibi, cezası ve niteliği nasıl değişir? Bu hükmün uygulanabilmesi için aranan temel koşul nedir?

Dolandırıcılık suçunun TCK m. 159'da belirtildiği gibi bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi, suçu daha az cezayı gerektiren bir nitelikli hale dönüştürür ve takibini şikâyete bağlar. Bu durumda ceza, TCK m. 157'deki 1 yıldan 5 yıla kadar hapis yerine, '6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası' olur. Bu hükmün uygulanabilmesi için aranan temel koşul, fail ile mağdur arasında suçun işlenmesinden önce doğmuş, meşru ve hukuken geçerli bir alacak-borç ilişkisinin bulunmasıdır. Failin amacı, yeni bir menfaat elde etmek değil, mevcut ve hukuki bir alacağını tahsil etmek olmalıdır. Bu amaçla hileli davranışlara başvurması, eylemi basit veya diğer nitelikli hallerden ayırarak TCK m. 159 kapsamına sokar.