Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin (müteahhidin) temerrüde düşmesi halinde arsa sahibinin sahip olduğu seçimlik haklar nelerdir? Bu hakların kullanılabilmesi için arsa sahibinin hangi usuli işlemi yapması gerekir?

Yüklenicinin inşaatı zamanında ve eksiksiz bitirmemesi nedeniyle temerrüde düşmesi halinde, arsa sahibinin Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine (TBK m. 123-125) dayalı olarak üç temel seçimlik hakkı vardır: 1. **Aynen İfa ve Gecikme Tazminatı:** Arsa sahibi, sözleşmenin devamını isteyerek yükleniciden inşaatı tamamlamasını ve gecikmeden doğan zararının (örneğin kira kaybı) tazminini talep edebilir. 2. **Aynen İfadan Vazgeçip Müspet Zararın Tazmini:** Arsa sahibi, aynen ifadan vazgeçtiğini derhal bildirerek, sözleşmenin ifa edilmemesinden doğan müspet (olumlu) zararını isteyebilir. Müspet zarar, ifa edilmiş olsaydı malvarlığının ulaşacağı durum ile mevcut durum arasındaki farktır (örneğin, bitmiş dairelerin değeri ile arsa payının değeri arasındaki fark). 3. **Sözleşmeden Dönme ve Menfi Zararın Tazmini:** Arsa sahibi sözleşmeden dönebilir. Bu durumda sözleşme geçmişe etkili olarak (ex tunc) sona erer ve taraflar verdiklerini (arsa sahibi tapuyu, müteahhit yaptığı imalatın bedelini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre) geri isterler. Ayrıca arsa sahibi, sözleşmenin geçersizliğinden doğan menfi (olumsuz) zararını (örn. sözleşme için yaptığı masraflar) da talep edebilir. Bu seçimlik hakları kullanabilmek için arsa sahibinin, kural olarak yükleniciye borcunu ifa etmesi için 'uygun bir mehil (süre)' vermesi ve bu sürenin sonunda hangi seçimlik hakkını kullanacağını bildirmesi gerekir (TBK m. 123).