Ayten Saka ve Nurten Saka başvurusunda (2018/38147), Anayasa Mahkemesi'nin mülkiyet hakkı ihlali kararı vermesinin temel nedeni nedir? Derece mahkemesinin tenkis bedelini hesaplama yönteminin, devletin pozitif yükümlülükleri ve taraflar arasındaki 'adil denge' ilkesi açısından yarattığı sorunu açıklayınız.

Anayasa Mahkemesi'nin mülkiyet hakkı ihlali kararı vermesinin temel nedeni, derece mahkemesinin, başvurucuların alacağını enflasyon karşısında aşırı derecede değer kaybetmiş bir şekilde ödenmesine hükmetmesidir. Mahkeme, tenkis bedelini murisin ölüm tarihi olan 1988 yılındaki değere göre 413,51 TL olarak hesaplamış ve buna sadece yasal faiz uygulanmasına karar vermiştir. Yaklaşık 30 yıl süren dava sonunda bu miktar, başvurucuların gerçek zararını karşılamaktan çok uzak kalmıştır. Anayasa Mahkemesi, bu durumun devletin pozitif yükümlülükleri kapsamında olan 'tarafların menfaatleri arasında adil bir denge kurma' ödevini ihlal ettiğini tespit etmiştir. Uzun yargılama süresi ve yüksek enflasyon nedeniyle alacağın değerindeki aşırı erime, başvurucular aleyhine orantısız ve aşırı bir külfet yüklemiştir. Mahkeme, kanunu (mülga 743 sayılı Kanun m. 517) yorumlarken bu olağanüstü durumu ve adil dengeyi gözetmeyerek mülkiyet hakkını etkili bir şekilde koruyamamıştır. Bu nedenle, salt kanun hükmünün uygulanması değil, uygulamanın somut olaydaki sonucu ihlale yol açmıştır.