İş kazası tazminat davasında 'kaçınılmazlık' faktörü, işveren ve işçi arasındaki kusur oranlarının belirlenmesinde nasıl bir rol oynar? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun, kazanın tamamen kaçınılmazlıktan kaynaklandığı durumlardaki hakkaniyet ölçüsüne dayalı kusur paylaştırma ilkesini açıklayınız.

Kaçınılmazlık, sorumlu kişinin irade ve davranışından bağımsız, alınabilecek tüm önlemlere rağmen borcun ihlaline neden olan olaydır. İş kazası davalarında, eğer kaza kısmen veya tamamen kaçınılmazlık faktöründen kaynaklanıyorsa, bu durum kusur oranlarını ve dolayısıyla tazminat miktarını etkiler. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 07/03/2019 tarihli kararına göre, iş kazasının tamamen (%100) kaçınılmazlıktan kaynaklandığı durumlarda, kusurun yükünü taraflardan sadece birine yüklemek adalete aykırı olacaktır. Bu durumda, işçinin işverene karşı daha güçsüz oluşu, nimet-külfet dengesi ve işçiyi koruma ilkesi gibi nedenlerle hakkaniyet gereği bir paylaştırma yapılır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu gibi durumlarda hakkaniyet ilkeleri gözetilerek işverenin %60, işçinin ise %40 kusurlu olduğunun kabul edilmesini adil bir çözüm olarak benimsemiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2015/21-983 E., 2019/252 K.). Eğer kaçınılmazlık kısmen etkili ise, bu oran dikkate alınarak kusur tespiti yapılır ve tazminattan indirim sebebi olabilir.