Dolandırıcılık suçunun bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi (TCK m.159) halinde suçun takibinin şikayete bağlı olmasının ve cezasının daha hafif olmasının ardındaki kanuni mantık nedir?

Kanuni mantık, failin saikinde (amacında) yatmaktadır. Normal dolandırıcılık suçunda (TCK m.157, 158) fail, haksız bir menfaat elde etme amacıyla hareket eder. TCK m.159'da ise failin amacı, haksız bir menfaat elde etmek değil, zaten var olan ve hukuken meşru olan bir alacağını tahsil etmektir. Failin amacı hukuka uygun, ancak bu amaca ulaşmak için kullandığı yöntem (hileli davranış) hukuka aykırıdır. Kanun koyucu, failin amacındaki bu 'meşruiyet' unsurunu dikkate alarak, fiilin haksızlık içeriğini daha az olarak değerlendirmiş ve bu nedenle hem ceza miktarını (6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası) önemli ölçüde indirmiş hem de suçun takibini mağdurun iradesine, yani şikayetine bağlamıştır.