Ceza muhakemesinde hukuka aykırı delil yasağının temel anayasal ve yasal dayanakları nelerdir? Bu yasağın çift yönlü amacını (bireyi koruma ve kolluğu terbiye etme) açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #320477

Hukuka aykırı delil yasağının temel anayasal dayanağı Anayasa'nın 38/6. maddesidir. Bu madde, 'Kanuna aykırı elde edilmiş bulgular, delil olarak kabul edilemez' hükmünü amirdir. Yasal dayanakları ise CMK m. 217/2 ('Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir'), CMK m. 206/2-a (kanuna aykırı delillerin duruşmada ortaya konulmasının reddedileceği) ve CMK m. 289/1-i (hükmün hukuka aykırı delile dayanmasının mutlak bozma nedeni olması) maddeleridir. Bu yasağın çift yönlü amacı vardır: Birincisi, bireylerin temel hak ve özgürlüklerini (özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı vb.) devletin keyfi müdahalelerine karşı koruyarak hukuki güvenliklerini sağlamaktır. İkincisi ise, delil toplama yetkisine sahip olan kolluk ve savcılık gibi organları, bu yasak aracılığıyla hukukun sınırları içinde kalmaya zorlamak, yani onları disipline etmek veya metindeki ifadesiyle 'terbiye etmektir'. Hukuka aykırı delillerin hükme esas alınmaması, bu organların gelecekte de hukuka aykırı yöntemlere başvurmasını caydırır.