Mülkiyet hakkının ihlal edildiği tespit edilen Ayten Saka başvurusunda, Anayasa Mahkemesi neden başvurucuların tazminat talebini reddederek 'yeniden yargılama' kararı vermiştir? Yeniden yargılama yapacak mahkemenin bu süreçteki yükümlülüğü nedir?

Anayasa Mahkemesi, 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için en uygun giderim yolunu belirler. İhlalin bir mahkeme kararından kaynaklandığı ve 'yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunduğu' durumlarda, temel giderim yolu yeniden yargılamadır. Ayten Saka başvurusunda, mülkiyet hakkı ihlalinin temel nedeni, uzun yargılama süreci ve enflasyon nedeniyle alacağın değer kaybetmesi olup, bu durumun düzeltilmesi mümkündür. Yeniden yargılama ile derece mahkemesi, enflasyonun etkisini gözeten yeni bir hesaplama yaparak adil bir denge kurabilir. Bu nedenle, yeniden yargılama yapmak yeterli bir giderim sağlayacağından, AYM ayrıca tazminata hükmetmemiştir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü olan İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesi, AYM'nin ihlal kararında belirttiği ilkeler doğrultusunda (uzun yargılama süresinin yarattığı değer kaybını telafi edecek şekilde) hareket ederek ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak yeni bir karar vermekle yükümlüdür.