Boşanmada mal paylaşımı davasında yetkiyi düzenleyen TMK m. 214/2'deki kuralın (boşanma davasının görüldüğü yer mahkemesinin yetkili olması), HMK'daki genel yetki kurallarından ayrılmasının temel amacı nedir? Bu kuralın kamu düzenine ilişkin olmasının sonuçları nelerdir?

Bu özel yetki kuralının temel amacı, birbiriyle sıkı sıkıya bağlı olan boşanma ve mal paylaşımı davalarının aynı yargı çevresinde görülmesini sağlayarak usul ekonomisini (HMK m. 30) gerçekleştirmek ve çelişkili kararların önüne geçmektir. Boşanma davasında ileri sürülen ve ispatlanan vakıalar (sadakatsizlik, ekonomik durum vb.), mal paylaşımı davasında (özellikle TMK m. 236/2'nin uygulanmasında) delil olarak önem taşıyabilir. Davaların aynı mahkemede veya en azından aynı adliyede görülmesi, dosyaların birbirini beklemesini ve delillere kolayca ulaşılmasını sağlar. Bu yetki kuralı, tıpkı idari yargıdaki gibi kamu düzenine ilişkindir. Bunun sonuçları şunlardır: 1) Taraflar anlaşarak yetkisiz bir mahkemeyi yetkili kılamazlar (yetki sözleşmesi yasağı). 2) Mahkeme, yetkili olup olmadığını davanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) araştırmak zorundadır. 3) Taraflar, davanın her aşamasında (ilk itiraz olarak ileri sürme zorunluluğu olmadan) yetki itirazında bulunabilirler. (Bkz: Y5HD-K.2022/12573)