2577 sayılı İYUK'un 14. ve 15. maddeleri uyarınca bir davanın yetki yönünden reddedilmesi ile İYUK m. 32 uyarınca yetkinin kamu düzeninden sayılması arasında nasıl bir ilişki vardır? Danıştay 8. Dairesi'nin 2011/2745 E. sayılı kararında, YGS sınavına ilişkin bir davanın doğrudan Danıştay'da açılması üzerine mahkeme nasıl bir usul izlemiştir?

İki hüküm arasında doğrudan bir ilişki vardır. İYUK m. 32/2'de yetkinin kamu düzeninden sayılması, mahkemelere ve Danıştay'a, yetki konusunu davanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) inceleme görevi ve yetkisi verir. İYUK m. 14/3-a, dava dilekçesinin ilk incelenecek hususları arasında 'görev ve yetki'yi sayar. Eğer mahkeme, bu ilk incelemede veya yargılamanın daha sonraki bir aşamasında yetkisiz olduğunu tespit ederse, İYUK m. 15/1-a uyarınca 'davanın yetki yönünden reddine' karar verir ve dosyayı yetkili olduğunu düşündüğü mahkemeye gönderir. Danıştay 8. Dairesi'nin 2011/2745 E., 2011/2044 K. sayılı kararında izlenen usul bu ilişkinin bir örneğidir. Dava, YGS sınavının iptali istemiyle ilk derece mahkemesi olarak doğrudan Danıştay'da açılmıştır. Danıştay, öncelikle görevli olup olmadığını incelemiştir. Davanın, ülke çapında uygulanacak bir 'düzenleyici işlem' (örneğin bir yönetmelik) iptali davası olmadığı, bireysel sonuçlar doğuran bir 'idari işlem' (sınavın kendisi) iptali davası olduğu tespit edilmiştir. 2575 sayılı Danıştay Kanunu m. 24 uyarınca bu tür davalara bakma görevi Danıştay'a ait değildir. Görev, İdare Mahkemelerindedir. Görevsizliğini tespit eden Danıştay, daha sonra hangi idare mahkemesinin yetkili olduğunu belirlemiştir. İYUK m. 32'deki genel yetki kuralı uyarınca, sınavı yapan idari merci olan ÖSYM Ankara'da bulunduğundan, yetkili mahkemenin Ankara İdare Mahkemesi olduğuna karar vermiştir. Sonuç olarak Danıştay, hem görevsizlik hem de yetkisizlik tespiti yaparak, davayı 'görev yönünden reddetmiş' ve dosyayı görevli ve yetkili olan Ankara İdare Mahkemesi'ne göndermiştir. Bu, yetki ve görevin kamu düzeninden olmasının re'sen incelenme sonucudur.