Ceza Muhakemesi Hukuku'nda 'gözaltı' ve 'yakalama' kavramları arasındaki temel farklar nelerdir? CMK m. 91 gerekçesi ve Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2013/24713 E. sayılı kararında yer alan AİHS ve Anayasa Mahkemesi tanımları ışığında açıklayınız.

Yakalama ve gözaltı, kişi hürriyetini kısıtlayan iki farklı koruma tedbiridir. Temel farklar şunlardır: 1. **Aşama ve Süreklilik:** Yakalama, gözaltı öncesindeki anlık bir eylemdir. Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği'nin 4. maddesinde tanımlandığı üzere, 'gözaltına veya muhafaza altına alma işlemlerinden önce özgürlüğün geçici olarak ve fiilen kısıtlanarak denetim altına alınmasıdır.' Gözaltı ise yakalamayı takip eden ve daha uzun süreli bir alıkoyma durumudur; 'yetkili hakim önüne çıkarılması veya serbest bırakılmasına kadar kanuni süre içerisinde... özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanıp alıkonulmasıdır.' Yakalama anlık, gözaltı ise süreli bir tedbirdir. 2. **Karar Mercii:** Yakalama, CMK m. 90 uyarınca suçüstü halinde herkes tarafından, diğer durumlarda ise kolluk kuvvetleri veya Cumhuriyet Savcısının emriyle yapılabilir. Gözaltı kararı ise, CMK m. 91/1 uyarınca kural olarak Cumhuriyet Savcısı tarafından verilir. İstisnai olarak CMK m. 91/4'te kolluk amirlerine de bu yetki tanınmıştır. 3. **Amaç:** Anayasa Mahkemesi'nin tanımına göre yakalama, 'kişi özgürlüğünün yargıç kararına dayalı olması zorunluluğu aranmaksızın geçici olarak ve genellikle tutuklama amacıyla polis tarafından kısıtlanmasıdır.' Amacı, şüphelinin kaçmasını önlemek ve delillerin karartılmasını engellemektir. Gözaltının amacı ise, CMK m. 91/1'de belirtildiği gibi 'soruşturmanın tamamlanması için' gerekli işlemleri yapmaktır. AİHS m. 5/1-c tanımında da yakalama, bir kimsenin 'kendisini kanunen yetkili makamların önüne çıkarmak amacıyla hukuka uygun olarak gözaltına alma veya tutmadır' şeklinde daha geniş bir kavram içinde ele alınmıştır. Özetle, yakalama fiili bir denetim altına alma eylemi iken, gözaltı bu denetim altına almayı takiben soruşturma işlemleri için hukuki bir statü altında alıkoymadır.