5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.12/1-b, 'Turkuaz Kart sahibi yabancılar'ın istisnai olarak Türk vatandaşlığı kazanabileceğini düzenlemektedir. 'Turkuaz Kart' nedir ve bu karta sahip olmanın vatandaşlık kazanma sürecindeki avantajı nedir?
'Turkuaz Kart', 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ile düzenlenen, Türkiye'ye nitelikli yabancı işgücü, yatırımcı, bilim insanı, sanatçı ve sporcu çekmeyi amaçlayan özel bir belgedir. Bu kart, yüksek nitelikli yabancılara Türkiye'de 'süresiz çalışma hakkı' ve belirli koşullarda 'ikamet hakkı' tanır. Bu karta sahip olmanın vatandaşlık kazanma sürecindeki avantajı, kişiyi TVK m. 11'de düzenlenen genel yolla vatandaşlığa alınmanın uzun ve meşakkatli şartlarından (5 yıl kesintisiz ikamet, Türkçe bilme, geçimini sağlama gibi) muaf tutmasıdır. TVK m. 12, Turkuaz Kart sahibi yabancıları, 'istisnai olarak' vatandaşlığa alınabilecek kişiler arasında saymıştır. Bu, şu anlama gelir: 1. Kolaylaştırılmış Süreç: Turkuaz Kart sahibi kişi, diğer şartları (milli güvenlik engeli olmaması vb.) taşıyorsa, 5 yıl ikamet gibi süreleri beklemeden doğrudan Türk vatandaşlığı için başvurabilir. 2. Takdir Yetkisi: Başvuru, yine de Cumhurbaşkanı'nın takdir yetkisine tabidir. Yani Turkuaz Kart sahibi olmak, vatandaşlığın otomatik olarak verileceği anlamına gelmez, ancak kişiyi bu istisnai yola başvurma hakkına sahip kılar. 3. Aile Üyeleri: Bu hak, sadece kart sahibini değil, aynı zamanda onun 'eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklarını' da kapsar. Onlar da kart sahibine bağlı olarak istisnai yolla vatandaşlık için başvurabilirler. Kısacası Turkuaz Kart, Türkiye'ye katkı sağlayacağı düşünülen nitelikli yabancılar için vatandaşlığa giden yolu önemli ölçüde kısaltan ve kolaylaştıran bir 'hızlı geçiş' (fast-track) mekanizmasıdır.