Bir eşin diğerine evlilik birliği içinde hediye ettiği bir araba, boşanmada mal paylaşımına dahil edilir mi? Bu durumun 'karşılıksız kazanma' ve 'bağışlama' kavramları açısından hukuki niteliği nedir?
Hayır, dahil edilmez. Bir eşin diğerine hediye ettiği araba, TMK m. 220/2 uyarınca, hediye edilen eş için bir 'karşılıksız kazanma'dır ve bu nedenle o eşin 'kişisel malı' sayılır. Kişisel mallar ise mal rejiminin tasfiyesine, yani boşanmada mal paylaşımına dahil edilmez. Hukuki nitelendirmesi şöyledir: - Karşılıksız Kazanma ve Bağışlama: Eşler arasındaki hediyeleşme, hukuken bir 'bağışlama sözleşmesi'dir (TBK m. 285 vd.). Bağışlama, bir karşılık (ivaz) olmaksızın bir malvarlığı değerinin diğerine devredilmesidir. TMK m. 220/2'de geçen 'herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri' ifadesi, doğrudan bu tür bağışlama işlemlerini kapsar. - Ayırt Edilmesi Gereken Durum (Olağan Hediyeler): Burada dikkat edilmesi gereken bir ayrım vardır. TMK m. 229'a göre, 'olağan hediyeler' dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar, bazı durumlarda tasfiyede 'eklenecek değer' olarak hesaba katılabilir. Ancak bu, bir eşin diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla üçüncü kişilere yaptığı devirler veya mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde yapılan devirler için geçerlidir. Eşlerin birbirlerine yaptığı ve makul ölçülerdeki hediyeler (örneğin, doğum günü, evlilik yıldönümü hediyeleri) kişisel mal olarak kabul edilir. Bir araba gibi değerli bir hediye, genellikle 'olağan hediye' sınırını aşsa da, eşler arasında yapıldığında ve bağışlama kastı açık olduğunda, alan eşin kişisel malı olarak kabul edilmesi genel kuraldır. Sonuç olarak, hediye edilen araba, alan eşin kişisel malı olduğu için diğer eş boşanmada bu araba üzerinde bir hak iddia edemez. Ancak, hediye eden eş, arabanın alımının kendi edinilmiş mallarından karşılandığını ve bunun bir bağış olmadığını, örneğin borç verme olduğunu ispatlarsa durum değişebilir. İspat yükü bu iddiayı ileri süren eşe aittir.