Boşanmada mal paylaşımı davası devam ederken, davalı eşin üzerine kayıtlı ve üzerinde 'aile konutu şerhi' bulunan taşınmazı satması mümkün müdür? Bu şerhin hukuki sonucu nedir?

Hayır, mümkün değildir. Üzerinde 'aile konutu şerhi' bulunan bir taşınmazın, malik olan eş tarafından diğer eşin 'açık rızası' alınmadan satılması veya üzerindeki hakların (ipotek, intifa hakkı vb.) sınırlandırılması hukuken geçersizdir. Bu koruma, Türk Medeni Kanunu'nun 194. maddesinden kaynaklanmaktadır. Aile konutu şerhinin hukuki sonucu şudur: Bu şerh, tapu kütüğüne işlendiği andan itibaren, taşınmazın aile konutu olduğu hususunu üçüncü kişilere karşı 'ileri sürülebilir' hale getirir. Yani, taşınmazı satın almak veya üzerinde bir hak tesis etmek isteyen üçüncü kişiler, tapu kaydındaki bu şerhi görerek, işlem yapabilmek için malik olmayan eşin de rızasını almak zorunda olduklarını bilirler. Artık 'iyi niyetli' olduklarını iddia edemezler. Eğer malik eş, diğer eşin rızasını almadan aile konutunu satarsa, rızası olmayan eş, bu satış işleminin iptali için dava açabilir. Bu dava sonucunda, tapu kaydı iptal edilerek taşınmaz tekrar satan eş adına tescil edilir. Bu nedenle, aile konutu şerhi, özellikle mal paylaşımı ve boşanma süreçlerinde, bir eşin ailenin barınma hakkını ve diğer eşin malvarlığı haklarını güvence altına alan, mal kaçırmayı önleyen çok önemli ve etkili bir hukuki müessesedir.