Bir trafik kazasında zarar gören üçüncü kişi, sigortalı araç işletenine karşı dava açmadan doğrudan sigorta şirketine karşı dava açabilir mi? Bu hakkın hukuki dayanağı nedir?

Evet, açabilir. Bu hak, 'doğrudan dava hakkı' (actio directa) olarak adlandırılır ve hukuki dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 97. maddesidir. KTK m. 97'ye göre, 'Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde, doğrudan doğruya sigortacıya karşı da dava açabilir.' Bu hükmün getirilmesinin nedenleri ve hukuki niteliği şunlardır: 1. Zarar Göreni Koruma Amacı: Bu hak, tamamen zarar görenin menfaatlerini korumak amacıyla getirilmiştir. Zarar görenin, borcunu ödeme gücü belirsiz olan veya bulunması zor olabilen araç işleteni/sürücüsü ile uğraşmak yerine, mali gücü daha yüksek ve kurumsal bir yapı olan sigorta şirketine doğrudan başvurarak alacağını daha kolay ve hızlı bir şekilde tahsil etmesini sağlar. 2. Usul Ekonomisi: Zarar görenin önce işletene dava açıp karar alması, sonra bu kararla sigortacıya başvurması gibi uzun ve masraflı bir süreci engeller. Tek bir davayla doğrudan sonuca gidilmesine olanak tanır. 3. Sorumluluğun Niteliği: Bu hak, sigortacı ile araç işleteninin zarar görene karşı 'müteselsil sorumlu' olduğu ilkesinin bir sonucudur. Zarar gören, alacağının tamamı için dilediği sorumluya (işleten, sürücü veya sigortacı) başvurabilir. Sigortacının sorumluluğu, poliçe limitleri ile sınırlıdır. Dolayısıyla, zarar gören üçüncü kişi, seçimlik hakkını kullanarak ister sadece sigorta şirketine, ister sadece işletene, isterse her ikisine birden dava açabilir.