Bir eşin, evlilik birliği devam ederken, diğer eşin kişisel malı olan bir evin tadilatına kendi maaşıyla (edinilmiş malıyla) önemli bir harcama yaparak katkıda bulunduğunu varsayalım. Boşanma durumunda, bu katkının karşılığını hangi hukuki dayanakla ve nasıl talep edebilir?
Bu durumda katkıda bulunan eş, TMK m. 227'de düzenlenen 'değer artış payı alacağı' talebinde bulunabilir. Bu talep, bir eşin, diğer eşin malvarlığına (somut olayda kişisel malına) yaptığı ve o malın değerini artıran katkının karşılığını isteme hakkıdır. Hukuki dayanağı ve talep süreci şöyledir: 1. Hukuki Dayanak: Olayda, bir eşin 'edinilmiş malından' (maaşından), diğer eşin 'kişisel malına' (miras veya evlilik öncesi alınan ev) bir katkı yapılmıştır. TMK m. 227, bu tür katkıların tasfiye sırasında denkleştirilmesini ve katkı oranında bir alacak hakkı doğurmasını öngörür. 2. Talebin Niteliği: Bu bir katılma alacağı değil, 'değer artış payı' alacağıdır. Çünkü katkı, edinilmiş bir mala değil, kişisel bir mala yapılmıştır. 3. Hesaplama Yöntemi: Katkının karşılığı, yapılan harcama tutarı değildir. Malın o andaki değerini ne oranda artırdığına bakılır. Önce, katkının yapıldığı tarihteki harcama miktarının, o tarihteki evin değerine oranı bulunur. Bu oran, evin tasfiye anındaki (karara en yakın) güncel sürüm (rayiç) değeri ile çarpılarak, katkının güncel karşılığı, yani değer artış payı alacağı hesaplanır. Bu hesaplama, paranın enflasyon karşısında değerini korumasını ve katkının evin değerindeki artıştan pay almasını sağlar. Eş, bu hesaplanan miktarı mal paylaşımı davasında talep edebilir.