Bir eş, evlilikten önce sahip olduğu kişisel malını (örneğin bir araba) satıp, evlilik birliği içinde bu parayla ve üzerine bir miktar da kendi maaşından ekleyerek yeni bir mal (örneğin bir ev) alırsa, bu yeni evin boşanmada mal paylaşımındaki hukuki statüsü ne olur? 'Denkleştirme' ve 'ikame' ilkelerini açıklayınız.
Bu durumda evin hukuki statüsü karma bir nitelik taşır ve 'denkleştirme' (TMK m. 230) ile 'ikame' (TMK m. 220/4) ilkeleri devreye girer. 1. İkame İlkesi: Evlilikten önce sahip olunan araba, eşin 'kişisel malı'dır. Bu arabanın satışından elde edilen para da, kişisel malın yerine geçen bir değer (ikame değer) olarak yine kişisel mal sayılır (TMK m. 220/4). Bu para, yeni evin alımında kullanıldığında, bu kısım yine eşin kişisel malı olarak kabul edilir ve paylaşıma tabi olmaz. 2. Edinilmiş Mal Kısmı: Eşin kendi maaşından eklediği kısım ise, çalışmasının karşılığı olan bir edim olduğu için 'edinilmiş mal'dır (TMK m. 219/1). Evin bu kısmı paylaşıma tabidir. 3. Denkleştirme: Evin tapusu tek bir bütün olduğu için, tasfiye sırasında bir denkleştirme hesabı yapılır. Bir eşin kişisel malından (araba satış parası) edinilmiş bir mala (ev) yapılan bu katkı, TMK m. 230 uyarınca denkleştirmeye tabidir. Değer artış payı (TMK m. 227) kuralları kıyasen uygulanarak, kişisel malın yaptığı katkının, evin toplam değerindeki oranı bulunur. Bu oran, evin tasfiye anındaki güncel değeriyle çarpılarak kişisel malın güncel karşılığı bulunur. Bu miktar tasfiye dışı tutulduktan sonra, geri kalan değer (edinilmiş maldan karşılanan kısım) artık değer olarak kabul edilir ve diğer eş bu artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağı hakkına sahip olur.