Bir eşin ölümü halinde mal paylaşımı ve miras paylaşımı nasıl bir sıra ile yapılır? Sağ kalan eşin tereke üzerindeki hakları nelerdir?

Bir eşin ölümü, evlilik birliğini ve dolayısıyla mal rejimini sona erdirir (TMK m. 225). Bu durumda sağ kalan eşin, ölen eşin terekesi (miras bıraktığı malvarlığı) üzerinde iki farklı hukuki statüden kaynaklanan hakkı doğar: mal rejiminden kaynaklanan alacak hakkı ve mirastan kaynaklanan pay hakkı. Sıralama şu şekildedir: 1. Mal Rejiminin Tasfiyesi: Öncelikle, sağ kalan eş ile ölen eşin mirasçıları arasında mal rejimi tasfiye edilir. Evlilik birliği içinde edinilmiş mallar tespit edilir ve sağ kalan eşin bu malların yarısı üzerindeki 'katılma alacağı' hesaplanır. Bu katılma alacağı, ölen eşin terekesinin bir 'borcu' olarak kabul edilir. 2. Tereke Borçlarının Ödenmesi: Terekenin toplam aktifinden, öncelikle sağ kalan eşin katılma alacağı dahil olmak üzere tüm tereke borçları ödenir. 3. Miras Paylaşımı: Tereke borçları ödendikten sonra kalan net malvarlığı (net tereke), mirasçılar arasında miras payları oranında paylaştırılır. Sağ kalan eş de yasal mirasçı olduğu için (TMK m. 499), bu net terekeden kendi miras payını alır. Dolayısıyla, sağ kalan eş, hem mal rejiminden doğan alacaklıdır hem de miras hukukundan doğan mirasçıdır. Önce alacağını alır, sonra kalan mirastan payını alır (Y8HD-K. 2017/11614).