CMK m. 91(4)'te düzenlenen ve mülki amirlerce belirlenecek kolluk amirlerine tanınan gözaltı kararı verme yetkisinin koşulları ve sınırları nelerdir? Bu fıkranın genel gözaltı rejiminden temel farkları nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #320028

CMK m. 91(4), genel gözaltı rejimine bir istisna getirir. Bu yetki, sadece 'suçüstü hâlleriyle sınırlı' olmak üzere kullanılabilir. Mülki amirlerce (vali, kaymakam) belirlenen kolluk amirleri, fıkrada sayılan belirli suçlar (örneğin, toplumsal olaylarda cebir ve şiddet içeren suçlar, kasten öldürme, yağma, terör suçları vb.) için 24 saate kadar gözaltı kararı verebilir. Şiddet olaylarının yaygınlaşarak kamu düzeninin ciddi şekilde bozulmasına yol açabilecek toplumsal olaylar sırasında ve toplu olarak işlenen suçlarda ise bu süre 48 saate kadar çıkabilir. Temel farkı, kararın Cumhuriyet Savcısı tarafından değil, idari bir makam olan kolluk amiri tarafından verilmesidir. Ancak, gözaltı nedeninin ortadan kalkması veya işlemlerin tamamlanması üzerine derhal veya en geç bu sürelerin sonunda Cumhuriyet savcısına bilgi verilerek talimat alınır. Kişi serbest bırakılmazsa, genel hükümlere (m. 91/1-2-3) göre işlem yapılır ve en geç 48 saat (toplu suçlarda 4 gün) içinde hâkim önüne çıkarılır. Bu fıkra, ani ve acil müdahale gerektiren durumlarda adli sürecin hızlı işlemesini sağlamayı amaçlar.