CMK m. 226/1'de belirtilen 'iddianamede kanuni unsurları gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden başkasıyla mahkum edilemez' ifadesi ile CMK m. 225/1'deki 'Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir' ifadesi arasındaki ilişkiyi, 'suç vasfının değişmesi' ve 'fiilin değişmesi' ayrımı üzerinden açıklayınız.

Bu iki madde, ceza muhakemesinin temel ilkelerinden olan 'davasız yargılama olmaz' ve 'savunma hakkı'nı düzenler ve birbirini tamamlar. Aralarındaki ilişki şöyledir: CMK m. 225/1, yargılamanın sınırlarını çizer. Mahkeme, iddianamede anlatılan 'fiilin' dışına çıkamaz. İddianamede anlatılmayan bir fiilden dolayı hüküm kuramaz. Buna 'fiilin değişmezliği' veya 'yargılamanın sınırlılığı' ilkesi denir. CMK m. 226/1 ise, bu sınırlara sadık kalmak kaydıyla, mahkemenin hukuki nitelendirme serbestisini ve bunun sınırını düzenler. Mahkeme, iddianamede anlatılan aynı fiilin, savcının belirttiğinden farklı bir suçu oluşturduğu kanaatine varabilir ('suç vasfının değişmesi'). Ancak bu durumda, sanığı bu yeni suç vasfından mahkum etmeden önce ona ek savunma hakkı tanımak zorundadır. Özetle; m. 225 'fiilin değişmesini' yasaklar, m. 226 ise 'fiil aynı kalmak şartıyla suç vasfı değişirse' ne yapılacağını düzenler. Fiilin değişmesi mutlak bir yargılama engeliyken, vasfın değişmesi ek savunma hakkı tanınarak aşılabilecek bir durumdur.