CMK m. 91/5'e göre Sulh Ceza Hakiminin gözaltı kararına itirazı incelerken 'evrak üzerinde' karar vermesi ne anlama gelir? Bu usulün, kişi hürriyetinin kısıtlandığı bir durumda adil yargılanma hakkı açısından bir zafiyet oluşturup oluşturmadığını tartışınız.

'Evrak üzerinde' karar verilmesi, hakimin tarafları (şüpheli, müdafii, savcı) dinlemek veya bir duruşma açmak yerine, sadece soruşturma dosyasındaki mevcut belge, tutanak ve delillere bakarak karar vermesi demektir. Bu usulün amacı, kişi hürriyetini ilgilendiren bir konuda hızlıca karar vererek haksız alıkoymaları bir an önce sonlandırmaktır. Ancak bu durum, adil yargılanma hakkı açısından bir zafiyet oluşturma potansiyeli taşır. Çünkü 'silahların eşitliği' ve 'çelişmeli yargılama' ilkeleri gereği, tarafların iddia ve savunmalarını sözlü olarak da dile getirebilmeleri esastır. Şüphelinin veya müdafiinin, dosyadaki bir delilin neden hukuka aykırı olduğunu veya bir tutanağın gerçeği yansıtmadığını sözlü olarak açıklama imkanından mahrum kalması, hakimin doğru karar verme ihtimalini zayıflatabilir. Bununla birlikte, kanun koyucu, ivedilik ve sürati, bu aşamada çelişmeli yargılamanın tam olarak uygulanmasına tercih etmiştir. Ancak hakimin, 'yakalananın derhal...hazır bulundurulmasına' karar verme yetkisi, bu zafiyeti bir ölçüde giderme potansiyeli taşır.