Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/12087 K. sayılı kararında, tapu kaydında düzeltim istemine ilişkin bir davada, mahkemenin davalı Tapu İdaresi'ne tebligat yapmadan ve duruşma açmadan, dosya üzerinden davayı usulden reddetmesi neden hukuka aykırı bulunmuştur?

Bu durumun hukuka aykırı bulunmasının temel sebebi, HMK m. 27'de düzenlenen 'hukuki dinlenilme hakkı'nın ihlal edilmesidir. Tapu kaydında düzeltim davaları, HMK m. 382 uyarınca 'çekişmesiz yargı' işi olup, bu işlere basit yargılama usulü uygulanır. HMK m. 320/1, mahkemeye 'mümkün olan hallerde' dosya üzerinden karar verme yetkisi tanısa da, bu yetki mutlak değildir. Yargıtay kararında da vurgulandığı gibi, hukuki dinlenilme hakkı, tarafların yargılama hakkında bilgi sahibi olmasını ve iddia/savunmalarını ileri sürebilmesini gerektirir. Mahkemenin, davanın tarafı olan Tapu İdaresi'ne dava dilekçesini tebliğ etmeden, savunmasını almadan ve duruşma açarak tarafları dinlemeden karar vermesi, Anayasa'nın 36. maddesindeki adil yargılanma hakkının ve HMK m. 27'deki hukuki dinlenilme hakkının özünü zedeler. Bu nedenle, mahkemenin duruşma açarak ve tarafları usulüne uygun olarak davet ederek yargılama yapması gerekirken, dosya üzerinden karar vermesi usule aykırı bulunmuş ve bozma nedeni sayılmıştır.