TCK m. 316'da, suç için anlaşma suçunun cezası, 'suçların ağırlık derecesine göre' belirlenir denmektedir. Bu ifade, anlaşmaya konu olan suçun teşebbüs aşamasında kalması veya tamamlanması durumunda bir fark yaratır mı?

Hayır, yaratmaz. TCK m. 316, 'amaçlanan suç' açısından bir hazırlık hareketi suçudur ve bu suçun oluşumu için amaç suçun icra hareketlerine hiç başlanmamış olması gerekir. Yani, TCK m. 316 uygulandığında, ortada henüz teşebbüs aşamasına gelmiş veya tamamlanmış bir amaç suç yoktur. 'Suçların ağırlık derecesi' ifadesi, anlaşmanın hangi suçu işlemeye yönelik olduğunu ifade eder. Örneğin, 'Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma' (TCK m. 302, cezası ağırlaştırılmış müebbet) suçunu işlemek için yapılan bir anlaşmanın ağırlığı ile 'Yabancı devlet aleyhine asker toplama' (TCK m. 306, cezası 5-12 yıl hapis) suçunu işlemek için yapılan anlaşmanın ağırlığı bir değildir. Hakim, TCK m. 316'dan vereceği cezayı (3 yıldan 12 yıla kadar) belirlerken, anlaşmaya konu olan bu suçların kanunda öngörülen cezalarının ağırlığını bir kriter olarak dikkate alacaktır. Amaç suçun işlenip işlenmediği, bu maddenin uygulanma alanı dışındadır.