Basit yargılama usulüne tabi bir davada davalı, davacının dava dilekçesindeki iddialarını tamamen reddetmiş ancak cevap dilekçesinde hiçbir delil bildirmemiştir. Tahkikat duruşmasında tanık dinletmek isterse, mahkeme bu talebi kabul etmek zorunda mıdır?

Bu durum, HMK m. 318 ve 319'daki düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmelidir. HMK m. 318, tarafların dilekçeleri ile birlikte 'tüm delillerini' açıkça bildirmek ve ellerinde bulunanları eklemek zorunda olduklarını belirtir. Kural olarak, cevap dilekçesinde dayanılmayan bir delil (tanık gibi) sonradan ileri sürülemez. Ancak, bu kuralın istisnaları vardır: 1. **Sonradan İleri Sürülmesinin Mümkün Olmadığı Haller:** Eğer delilin sonradan ileri sürülmesi, davalının kusurundan kaynaklanmıyorsa veya yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa, mahkeme bu delilin toplanmasına izin verebilir (HMK m. 145). 2. **Mahkemenin Davayı Aydınlatma Ödevi:** HMK m. 31 uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, taraflar delil bildirmemiş olsa bile, resen delil toplanmasına karar verebilir. Dolayısıyla, mahkeme, davalının talebini doğrudan reddetmek yerine, talebin yargılamayı geciktirme amacı taşıyıp taşımadığını, davanın aydınlatılması için tanık dinlenmesinin zorunlu olup olmadığını değerlendirerek bir karar verir. Kesin bir zorunluluk olmamakla birlikte, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme genellikle bu talebi kabul etme eğilimindedir.