TCK m. 316 (Suç için Anlaşma) ile 'geçitli/müterakki suç' arasındaki ilişkiyi, Anayasayı ihlal (TCK m. 309) suçu örneği üzerinden açıklayınız. Anlaşmaya varan failler, TCK m. 309'un icra hareketlerine başladıklarında her iki suçtan da mı cezalandırılırlar?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #319704

Hayır, her iki suçtan da cezalandırılmazlar. TCK m. 316'da düzenlenen 'suç için anlaşma' fiili, amaç suçlar olan TCK m. 302-315'teki suçların işlenmesi bakımından bir 'hazırlık hareketi' niteliğindedir. Ceza hukukundaki 'geçitli suç' (müterakki suç) ilkesine göre, bir fail daha ağır bir suçu işleyebilmek için zorunlu olarak veya tipik olarak daha hafif bir suçtan geçtiğinde, hafif suçun cezası ağır suçun cezası tarafından emilir ve faile sadece daha ağır suçtan ceza verilir. Bu ilke, 'non bis in idem' (aynı fiilden iki kez yargılanmama) kuralının bir yansımasıdır. Örnekte, TCK m. 309 (Anayasayı İhlal) suçunu işlemek üzere anlaşan failler (TCK m. 316), bu anlaşmadan sonra Anayasayı ihlal suçunun icra hareketlerine (örn: meclisi basmak, anayasal kurumları ele geçirmek) başladıklarında, artık TCK m. 316'dan dolayı ayrıca cezalandırılmazlar. Anlaşma fiili, daha ağır olan TCK m. 309'a ulaşmada bir 'geçit' işlevi görmüş ve onun içinde erimiştir. Failler sadece TCK m. 309'a teşebbüsten veya suç tamamlandıysa tamamlanmış halinden sorumlu tutulurlar.