İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 32. maddesi ve Danıştay kararları ışığında, bir idari işlemin 'icrai' nitelikte olmasının yetkili mahkemenin belirlenmesindeki rolünü açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #319696

Bir idari işlemin 'icrai' nitelikte olması, yetkili mahkemenin belirlenmesinde kilit bir role sahiptir. İdari davaya konu edilebilecek işlemler, tek başlarına ilgililerin hukukunu etkileyen, onların hak ve yükümlülüklerinde değişiklik yaratan, kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikteki 'icrai' işlemlerdir. Hazırlık işlemleri, tavsiye niteliğindeki görüşler veya iç düzen işlemleri kural olarak icrai değildir ve iptal davasına konu edilemezler. İYUK m. 32/1, yetkili mahkemeyi 'dava konusu olan idari işlemi... yapan idari merciin bulunduğu yer' olarak belirler. Buradaki 'idari işlem' icrai olan işlemdir. Danıştay 15. Dairesi'nin E:2017/817 sayılı kararında görüldüğü gibi, Ankara'daki Bakanlığın yaptığı 'muvazaa tespiti' bir hazırlık işlemi olarak kabul edilmiş, asıl 'icrai' işlemin bu tespite dayanarak İstanbul'daki İl Sağlık Müdürlüğü'nün 'eczane açma yasağı' kararı olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle, davanın hazırlık işlemini yapan Ankara'da değil, nihai ve icrai işlemi tesis eden İstanbul'da açılması gerektiğine karar verilmiştir. Özetle, yetki, icrai işlemi yapan idari merciin bulunduğu yere göre belirlenir.