Ceza yargılamasında 'davasız yargılama olmaz' (yargılamanın sınırlılığı) ilkesi nedir? Mahkemenin, iddianamede anlatılmayan ve konusu yapılmayan bir fiilden dolayı sanığa ek savunma hakkı vererek mahkumiyet hükmü kurması mümkün müdür? Açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #319592

CMK m. 225/1'de düzenlenen 'davasız yargılama olmaz' ilkesi, hâkimin ancak iddianamede anlatılan fiil ve fail hakkında yargılama yapabileceğini ve hüküm kurabileceğini ifade eder. Kovuşturmanın sınırlarını iddianame çizer. Mahkeme, iddianamede anlatılan fiilin hukuki niteliğini (suç vasfını) değiştirebilir (CMK m. 226), ancak iddianamede hiç anlatılmamış, dava konusu yapılmamış yeni bir fiili yargılamaya dahil edemez. Örneğin, sadece hırsızlık suçunun anlatıldığı bir iddianameye dayanarak, mahkeme 'konut dokunulmazlığının ihlali' suçundan ek savunma alıp ceza veremez. Zira bu, açılmamış bir davadan hüküm kurmak olur. Yargıtay CGK'nın 2013/146 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, mahkemenin bu durumda yapması gereken, yeni fiil için savcılığa suç duyurusunda bulunmak ve yeni bir iddianame düzenlenmesini sağlamaktır. Yeni dava açıldıktan sonra, mevcut dava ile birleştirilebilir.