HMK m. 222/5'e (yeni hali) göre, ticari defterlerin, sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, karşı tarafın defterlerini ibrazdan kaçınması tek başına yeterli midir?

Hayır, tek başına yeterli değildir. HMK m. 222/5'in yeni hali, 'Karşı taraf, defterlerini ibraz etmemesi hâlinde, delilini yalnızca diğer tarafın defterlerine dayandırmış olan taraf, iddiasını ispat etmiş sayılır.' şeklindedir. Bu hükmün uygulanabilmesi için, delilini sadece karşı tarafın defterlerine dayandıran tarafın, kendi defterlerinin de usulüne uygun tutulmuş ve iddiayı doğruluyor olması gerekir. Yani, bir tarafın defterlerinin lehine delil olabilmesi için, öncelikle kendi defterlerinin HMK m. 222/2'deki şartları taşıması, sonra da karşı tarafın defterlerinin buna aykırı olmaması (veya ibraz edilmemesi) gerekir. Karşı tarafın defter sunmaması, usulüne uygun defter tutmayan birinin iddiasını tek başına ispatlamasına yetmez.