HMK m. 220/3'teki 'mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir' hükmü, hakime hangi açılardan bir takdir yetkisi tanımaktadır?

Bu hüküm, hakime iki temel açıdan takdir yetkisi tanır: 1) Kabul Edip Etmeme Takdiri: Hakim, belgeyi ibraz etmeyen tarafın bu davranışına rağmen, diğer tarafın beyanını kabul etmek zorunda değildir. Eğer diğer tarafın beyanı dosyadaki diğer delillerle çelişiyorsa, hayatın olağan akışına aykırı veya abartılı ise, hakim bu beyana itibar etmeyebilir. 'Duruma göre' ifadesi, hakimin dosyanın bütününü değerlendirme serbestisini vurgular. 2) Kapsam Takdiri: Hakim, diğer tarafın beyanını kabul etmeye karar verse bile, bu beyanın tamamını değil, sadece dosya kapsamıyla uyumlu ve makul olan kısmını kabul edebilir. Örneğin, davacı 100 birimlik bir alacak için belge ibrazını istemiş, davalı ibrazdan kaçınmışsa, hakim dosyadaki diğer kanıtlara göre alacağın 70 birim olduğuna kanaat getiriyorsa, sadece 70 birimlik beyanı kabul edebilir. Bu, hakimin keyfiliği önlemesini ve adil bir sonuca ulaşmasını sağlar.