HMK m. 200'de belirtilen senetle ispat zorunluluğunun temel amacı nedir ve bu kuralın istisnalarından biri olan 'hile' iddiası hangi delillerle ispat edilebilir? Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/11255 E. sayılı kararını referans alarak açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #318478

HMK m. 200'deki senetle ispat zorunluluğunun temel amacı, belirli bir parasal değeri aşan hukuki işlemlerin ispatında güvenliği ve kesinliği sağlamak, tanık beyanlarının sübjektifliğinden kaynaklanabilecek ispat zorluklarını ve hatalı kararları önlemektir. Ancak bu kural mutlak değildir. Hukuki işlemin temelindeki iradenin sakatlanmış olması durumunda istisnalar devreye girer. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/11255 E. sayılı kararında da açıkça belirtildiği gibi, 'hile' (aldatma) iddiası bu istisnalardan biridir. Hile, bir irade sakatlığı hali olduğu için, senede (resmi veya adi yazılı belgeye) bağlanmış bir hukuki işleme karşı dahi olsa, HMK m. 200'deki sınırlamaya tabi değildir. Kararda da vurgulandığı üzere, 'hile her türlü delille ispat edilebilir'. Bu kapsamda tanık dinletilebilir, bilirkişi incelemesi yaptırılabilir, yemin deliline başvurulabilir. Mahkemenin, hile iddiası ileri sürülmesine rağmen HMK m. 200'ü gerekçe göstererek tanık dinlememesi, eksik inceleme ve bozma nedeni sayılmıştır.