Bir ceza davasında, sanık hakkında tayin edilen zorunlu müdafii için ödenen avukatlık ücreti, mahkeme tarafından 'yargılama gideri' olarak sanığa yükletilmiştir. Bu karar hukuka uygun mudur? Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) ilgili maddesi ve Yargıtay uygulaması çerçevesinde açıklayınız.
Bu karar hukuka uygun değildir ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne (AİHS) açıkça aykırıdır. Bu durum, özellikle sanığın mali olanaklarının yetersizliği nedeniyle atanan zorunlu müdafilik kurumunun ruhuna ters düşmektedir. 1) İlgili Hukuki Düzenlemeler: - CMK m. 150/1, şüpheli veya sanığın, müdafii seçebilecek durumda olmadığını beyan etmesi halinde, istemi üzerine bir müdafi görevlendirileceğini düzenler. - AİHS m. 6/3-c: Bu madde, adil yargılanma hakkı kapsamında, bir suç ile itham edilen herkesin, 'eğer bir müdafiin yardımından yararlanmak için mali olanaklardan yoksun ise ve adaletin selameti gerektiriyorsa, re'sen atanacak bir müdafiin yardımından ücretsiz olarak yararlanma' hakkına sahip olduğunu güvence altına alır. 'Ücretsiz' ifadesi burada kilit öneme sahiptir. 2) Hukuki Değerlendirme ve Yargıtay Uygulaması: Sanığın mali olanakları yetersiz olduğu için devlet tarafından atanan bir müdafiin ücretinin, daha sonra yargılama gideri olarak yine aynı sanığa yükletilmesi, AİHS m. 6/3-c'de güvence altına alınan 'ücretsiz yararlanma' hakkını anlamsız kılar ve ihlal eder. Bu, sosyal hukuk devleti ilkesiyle de bağdaşmaz. Yargıtay, bu konuda istikrarlı bir şekilde, zorunlu müdafii ücretinin sanığa yargılama gideri olarak yükletilemeyeceğine karar vermektedir. Metindeki Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin 2018/1605 E. sayılı kararında da, 'Sanığa atanan zorunlu müdafii ücretinin, yargılama gideri olarak sanığa yükletilmesine karar verilmesi suretiyle, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi`nin 6/3-c maddesine aykırı karar verilmesi' bir bozma nedeni olarak sayılmıştır. Benzer şekilde, Yargıtay 6. Ceza Dairesi'nin 2015/3937 E. sayılı kararı da aynı yöndedir. Sonuç olarak, CMK uyarınca sanığın mali olanaklarının yetersizliği nedeniyle atanan zorunlu müdafiin ücreti, devlet tarafından karşılanır (avukatlık asgari ücret tarifesine göre Hazine'den ödenir) ve bu ücret, davanın sonunda sanığa yargılama gideri olarak yükletilemez. Bu yönde verilen bir karar, hem AİHS'e hem de yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırıdır ve bozmayı gerektirir.