TCK m. 149/1-c'de düzenlenen 'birden fazla kişi tarafından birlikte işlenme' nitelikli halinin uygulanabilmesi için, suça iştirak eden herkesin TCK m. 37 anlamında 'müşterek fail' olması zorunlu mudur? Suç ortaklarından birinin 'azmettiren' veya 'yardım eden' olması durumunda bu nitelikli hal uygulanır mı? YCGK-K.2019/690 sayılı karara göre açıklayınız.

TCK m. 149/1-c'de yer alan 'birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi' nitelikli hali, yağma suçunun icrası sırasında mağdur üzerindeki korkutucu etkiyi artırması ve direncini kırmayı kolaylaştırması nedeniyle daha ağır bir cezayı gerektirir. Bu nitelikli halin uygulanabilmesi için, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, suça katılanların TCK m. 37 anlamında 'müşterek fail' olmaları, yani suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştirmeleri (fiil üzerinde ortak hakimiyet kurmaları) gerekir. Metinde atıf yapılan YCGK-K.2019/690 sayılı kararda da belirtildiği üzere, 'Suç ortaklarının azmettiren veya yardım eden olarak suça iştirak etmeleri hâlinde bu nitelikli hâl oluşmaz.' Bunun nedeni, azmettirenin (TCK m. 38) veya yardım edenin (TCK m. 39) suçun işlenişine maddi veya manevi katkıda bulunmakla birlikte, fiilin icrası sırasında olay yerinde bulunup fiil üzerinde ortak bir hakimiyet kurmamalarıdır. Nitelikli halin temel mantığı, mağdurun karşısında fiili icra eden birden fazla kişinin bulunmasının yarattığı ek tehlike ve baskıdır. Örneğin; A, B'yi yağma suçunu işlemeye azmettirirse ve B suçu tek başına işlerse, olay yerinde mağdurun karşısında tek bir fail vardır. Bu durumda B, basit yağmadan (veya diğer nitelikli haller varsa onlardan), A ise azmettirmekten sorumlu olur, ancak TCK m. 149/1-c uygulanmaz. Benzer şekilde, C'nin, D'nin yağma suçunu işlemesi için ona silah temin etmesi halinde, C yardım eden, D ise faildir. Olayda tek bir icracı olduğu için yine bu nitelikli hal uygulanmaz. Sonuç olarak, 'birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi' nitelikli halinin uygulanması, suça katılan en az iki kişinin 'müşterek fail' olarak, suçun icra hareketlerini birlikte gerçekleştirmelerine bağlıdır. Azmettiren veya yardım eden statüsündeki iştirak, bu nitelikli halin uygulanması için yeterli değildir.