HMK m. 202'deki 'delil başlangıcı' kuralı, sadece borç doğuran hukuki işlemlerde mi uygulanır, yoksa borcu sona erdiren (ibra, ödeme gibi) hukuki işlemlerde de uygulanabilir mi?

Bu kural, hem borç doğuran hem de borcu sona erdiren hukuki işlemlerde uygulanır. HMK m. 200, senetle ispat kuralını sayarken, 'bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası (ödeme)' gibi çok geniş bir yelpazeyi kapsar. HMK m. 202, bu kuralın bir istisnası olduğuna göre, m. 200'de sayılan tüm bu hukuki işlemler için delil başlangıcı kuralı geçerlidir. Dolayısıyla, bir borcun ödendiğini (itfa) veya ibra edildiğini (düşürülmesi) iddia eden taraf da, eğer iddiası senetle ispat sınırının üzerindeyse, alacaklıdan sadır olmuş ve ödemeyi veya ibrayı 'muhtemel kılan' bir delil başlangıcı sunarak, iddiasını tanıkla ispatlama yoluna gidebilir. (Kaynak: hmk-madde-202-delil-baslangici.html)