Bir hukuk davasında mahkeme, dava dilekçesini davalılara tebliğ etmeden ve dilekçeler teatisi aşamasını tamamlamadan, dosya üzerinden yaptığı inceleme ile 'davacının hukuki yararı bulunmadığı' gerekçesiyle davayı usulden reddedebilir mi?

Hayır, reddedemez. Hukuki yarar, bir dava şartıdır (HMK m. 114/1-h). Mahkeme, dava şartlarını dosya üzerinden inceleyebilir (HMK m. 138). Ancak bu incelemeyi yapabilmesi için bile, öncelikle HMK'daki temel yargılama aşamalarının usulüne uygun olarak tamamlanması gerekir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2017/16071 E., 2017/17590 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, en azından 'dilekçeler teatisi' (dava, cevap vb.) aşamasının (HMK m. 126-136) tamamlanması zorunludur. Dava dilekçesini davalıya tebliğ etmeden, ona savunma hakkı tanımadan, dosya üzerinden karar verilmesi, en temel usul kurallarının ve davalının hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ağır bir ihlalidir. Bu nedenle, bu şekilde verilen bir karar usule aykırıdır ve bozulur. (Kaynak: hmk-madde-186-sozlu-yargilama.html)