Anayasa Mahkemesi'nin 2022/86 K. sayılı kararında, askeri mahallere girişte araçların 'gerektiğinde el ile' kontrol edilmesine olanak tanıyan ibare neden iptal edilmiştir? 'Elle kontrol' ile 'arama' arasındaki anayasal sınır nedir?

Anayasa Mahkemesi, 'gerektiğinde el ile' kontrol ibaresini, hukuki öngörülebilirlik ve belirlilik ilkelerine aykırı bularak iptal etmiştir. Karara göre, 'elle kontrol' (yoklama, sıvazlama) aramadan daha sınırlı bir tedbirdir ve arama boyutuna ulaşmamalıdır. 'Arama' ise Anayasa'nın 20. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen sıkı güvencelere (hakim kararı veya gecikmeli halde yetkili merci emri + hakim onayı) tabidir. İptal edilen kural, özellikle araçlar gibi aramaya dönüşmeye daha elverişli bir konuda, 'elle kontrol'ün kapsam ve sınırlarını açıkça belirlememiştir. Aracın hangi kısımlarının ne ölçüde kontrol edilebileceği belirsiz olduğundan, bu durumun uygulamada Anayasa'nın güvencelerinden yoksun bir şekilde fiili bir aramaya dönüşme riskini taşıdığı ve keyfiliğe yol açabileceği sonucuna varılmıştır. Bu belirsizlik nedeniyle kural, Anayasa'nın 13. ve 20. maddelerine aykırı bulunmuştur. (Kaynak: hakim-karari-olmadan-arama-emri.html)