Bir davada, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, mahkeme davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermiştir. Ancak dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmemiştir. Bu karar usule uygun mudur? Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2017/16071 E. sayılı kararı bu konuda hangi aşamaların tamamlanması gerektiğini belirtmektedir?

Bu karar usule uygun değildir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2017/16071 E. sayılı kararında belirtildiği gibi, mahkeme dosya üzerinden dava şartı yokluğundan (hukuki yarar yokluğu) usulden ret kararı verebilirse de, bunun için öncelikle HMK'da öngörülen 'dilekçelerin karşılıklı verilmesi' (teati) aşamasının (HMK m. 126-136) tamamlanması gerekir. Dava dilekçesinin davalılara tebliğ edilip, onlara cevap hakkı tanınmadan, dosya üzerinden karar verilmesi, davalıların ve dolaylı olarak davanın tarafı olan herkesin hukuki dinlenilme hakkını (HMK m. 27) ihlal eder. Mahkemenin, öncelikle dava dilekçesini davalılara tebliğ etmesi, cevap dilekçesi ve diğer dilekçelerin sunulmasını beklemesi ve dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra ön inceleme aşamasına geçerek dava şartlarını değerlendirmesi gerekirdi. Bu aşamalar tamamlanmadan verilen usulden ret kararı, temel bir usul hatasıdır ve bozma nedenidir.