7145 sayılı Kanun ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'na eklenen geçici 19. maddenin (c) bendi, tutukluluğa itiraz ve tahliye taleplerinin dosya üzerinden karara bağlanmasını öngörmekteydi. Anayasa Mahkemesi, 2018/137 E. sayılı kararında bu kuralı neden iptal etmiştir? İptalin temelindeki anayasal haklar nelerdir?

Anayasa Mahkemesi bu kuralı, Anayasa'nın 19. maddesinde güvence altına alınan 'kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı' ve bu hakla bağlantılı olarak 36. maddedeki 'adil yargılanma hakkı' kapsamındaki 'çelişmeli yargılama' ve 'silahların eşitliği' ilkelerine aykırılık nedeniyle iptal etmiştir. İptal gerekçesi şöyledir: Tutukluluk, kişi hürriyetine yönelik en ağır müdahalelerden biridir ve bu tedbirin devam edip etmeyeceğinin incelendiği süreçlerde, tutukluya ve müdafiine iddia makamının görüşlerine karşı savunma yapma ve delillerini sunma imkanı tanınmalıdır. Taleplerin, tutuklunun ve müdafiinin dinlenmediği duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karara bağlanması, savunma hakkını ve yargılamanın çelişmeli olması ilkesini zedelemektedir. Bu durum, tutukluyu iddia makamı karşısında daha zayıf bir konuma düşürerek silahların eşitliği ilkesini de ihlal etmektedir. Bu nedenlerle kural, kişi hürriyetine yönelik keyfi müdahaleleri önleyecek yeterli usuli güvenceleri sağlamadığı için iptal edilmiştir.