7145 sayılı Kanun ile 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'na eklenen 15/A maddesi, jandarma hizmet binalarında, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde 'birlik komutanının veya kurum amirinin yazılı emri' ile erbaş ve erlerin üstünün, özel kâğıtlarının ve eşyasının aranmasına izin veriyordu. Bu kural Anayasa Mahkemesi tarafından neden iptal edilmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #317403

Bu kural, Anayasa Mahkemesi'nin 2018/137 E., 2022/86 K. sayılı kararıyla, Anayasa'nın 13. ve 20. maddelerine aykırılık gerekçesiyle iptal edilmiştir. İptal gerekçesi, 211 sayılı Kanun'a eklenen 56/A maddesinin iptal gerekçesiyle aynıdır. Anayasa'nın 20. maddesi, temel bir hak olan özel hayatın gizliliğine yönelik bir müdahale olan arama için sıkı güvenceler öngörmektedir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kanunla yetkili kılınmış bir merciin yazılı emriyle arama yapılabilse dahi, bu emrin mutlaka 'yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulması' anayasal bir zorunluluktur. İptal edilen kural, birlik komutanı veya kurum amirinin verdiği yazılı arama emrinin hâkim onayına sunulmasına ilişkin bu temel güvenceyi içermediği için Anayasa'ya aykırı bulunmuştur. Bu güvencenin yokluğu, arama tedbirinin keyfiliğe yol açabileceği ve temel hakkı ölçüsüz bir şekilde sınırladığı sonucunu doğurmuştur.