211 sayılı TSK İç Hizmet Kanunu'na 7145 sayılı Kanunla eklenen 56/A maddesi, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde askeri birlik komutanının veya kurum amirinin yazılı emriyle arama yapılmasına izin vermekteydi. Anayasa Mahkemesi'nin 2018/137 E. sayılı kararı ile bu hüküm iptal edilmiştir. İptal kararından sonra, gecikmesinde sakınca bulunan bir durumda askeri bir mahalde arama yapılması gerekirse, hangi usulün izlenmesi gerekir?

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra, 211 sayılı Kanun m. 56/A'daki özel yetki ortadan kalkmıştır. Bu durumda, askeri mahallerde yapılacak aramalar için genel usul kurallarına başvurulması gerekir. Anayasa'nın 20. maddesi ve CMK'nın ilgili hükümleri (örn. CMK m. 116, 119) uygulanacaktır. Buna göre: 1) Kural olarak, arama için 'sulh ceza hâkimi kararı' alınması gerekir. 2) 'Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde' ise CMK m. 119 uyarınca 'Cumhuriyet savcısının yazılı emri' ile arama yapılabilir. Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise 'kolluk amirinin yazılı emri' ile arama yapılabilir. Ancak, askeri birlik komutanı veya kurum amirinin kendi başına yazılı emir verme yetkisi iptal edildiğinden, bu kişilerin artık arama emri verme yetkisi yoktur. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde dahi, adli makamlardan (C. Savcısı veya hâkim) karar veya emir alınması zorunludur. Ayrıca, hâkim kararı olmadan verilen her arama emrinin 24 saat içinde görevli hâkimin onayına sunulması anayasal bir zorunluluktur.