Bir hukuk davasında mahkemenin, tarafların talebi olmamasına rağmen re'sen (kendiliğinden) delil toplaması kural olarak mümkün müdür? Usul ekonomisi bu durumu nasıl etkiler?

Hukuk davalarında kural olarak 'taraflarca getirilme ilkesi' (HMK m. 25) geçerlidir, yani delilleri taraflar sunar, hakim re'sen delil toplayamaz. Ancak kanunun özel olarak belirttiği haller (örneğin kamu düzenini ilgilendiren davalar) istisnadır. Usul ekonomisi ilkesi (HMK m. 30), bu temel ilkeyi değiştirmez; sadece mevcut delillerle yargılamanın hızlı ve düzenli yürütülmesini amaçlar.