HAGB kurumunun Anayasa Mahkemesi'nin "Atilla Yazar ve diğerleri" ve AİHM'in "Durukan ve Birol/Türkiye" kararlarında eleştirilen en temel yönü, esasa ilişkin bir denetim mekanizmasının (itiraz, istinaf, temyiz) etkili bir şekilde işlememesi midir? Bu durumun temel haklara etkisi nedir?
Evet, en temel eleştirilerden biri budur. Her iki mahkeme de HAGB kararlarına karşı yapılan itirazların, kararın esasını (suçun unsurlarının oluşup oluşmadığı, delillerin değerlendirilmesi vb.) denetlemediğini, sadece usuli bir inceleme yaptığını ve bu nedenle etkisiz bir yol olduğunu tespit etmiştir. Bu durumun temel haklara etkisi, özellikle ifade özgürlüğü gibi haklara yönelik haksız müdahalelerin denetlenememesine, bu müdahalelerin kalıcı hale gelmesine ve kişiler üzerinde caydırıcı bir etki yaratarak hakların kullanımının engellenmesine yol açmasıdır.