Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 30. maddesindeki 'Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür' hükmünün Yargıtay'daki uygulaması nasıldır?

HMK 30. maddesi, hakime yargılamanın makul sürede, düzenli ve gereksiz gider yapılmadan yürütülmesi yükümlülüğü getirir. Yargıtay uygulaması, bu ilkeyi hem usul ekonomisi hem de adil yargılanma hakkı bağlamında yorumlamaktadır. Örneğin, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2018/3875 E., 2018/8051 K. sayılı kararı, davacının kısmi dava açmakta hukuki yararı olduğu durumlarda mahkemenin işin esasına girmesi gerektiğini belirtirken; Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 2016/76 E., 2017/2574 K. sayılı kararı, kesin süreye ilişkin ara kararların açık ve eksiksiz olması gerektiğini, aksi takdirde davanın reddi için araç sayılmaması gerektiğini vurgular. Bu, yargılamanın hızlandırılması ancak hakkaniyetten ödün verilmemesi anlamına gelir. (HMK 30; Yargıtay 3. HD, E.2018/3875, K.2018/8051; Yargıtay 21. HD, E.2016/76, K.2017/2574)