Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) 'Adil yargılanma hakkı' (Sözleşme 6) bağlamında Türk hukuk sistemindeki 'yapısal ve sistematik sorun' tespitini hangi kararlarda yapmıştır?

AİHM, Türk hukuk sisteminde Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasında belirtilen yargılama süresinin uzunluğuna ilişkin olarak yapısal ve sistematik bir sorun teşkil ettiğini ilk olarak *Daneshpayeh/Türkiye* (B. No: 21086/04, 16/7/2009) kararında tespit etmiştir. Daha sonra, *Ümmühan Kaplan/Türkiye* (B. No: 24240/07, 20/3/2012) kararında bu sorunu vurgulayarak ve etkili bir şikâyet mekanizmasının bulunmadığını belirterek pilot karar usulünü uygulamıştır. Bu kararlar, Türkiye'deki yargılama hızına ilişkin sorunların münferit olaylar değil, sistemik bir yetersizlikten kaynaklandığını göstermiştir. (AİHM, Daneshpayeh/Türkiye, § 32; AİHM, Ümmühan Kaplan/Türkiye, § 33; AYM, Nevriye Kuruç B. No: 2021/58970, § 32-33)