Anayasa Mahkemesi'nin Nevriye Kuruç pilot kararında (B. No: 2021/58970) belirtilen 'bireysel başvurunun ikincilliği' ilkesinin, Anayasa'nın 148. maddesindeki yeri ve anlamı nedir?

Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası, 'Bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır' hükmünü taşır. Bu, bireysel başvurunun 'ikincil' nitelikte bir başvuru yolu olduğunu ifade eder. Yani, temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddialarının öncelikle genel yargı mercilerinde, olağan kanun yolları ile çözüme kavuşturulması esastır. AYM'ye bireysel başvuru yoluna, iddia edilen hak ihlallerinin bu olağan denetim mekanizması içinde giderilememesi durumunda başvurulabilir (AYM, Bayram Gök, B. No: 2012/946, § 18). Bu ilke, AYM'nin bir ilk derece mahkemesi gibi hareket etmesini önlemeyi ve ulusal yargı sisteminin etkinliğini sağlamayı amaçlar. (Anayasa 148/3; AYM, Nevriye Kuruç B. No: 2021/58970, § 85, 87)