Anayasa Mahkemesi'nin 'Etkili Başvuru Hakkı'nı tanımlarken kullandığı 'makul, erişilebilir, ihlalin gerçekleşmesini veya sürmesini engellemeye ya da sonuçlarını ortadan kaldırmaya elverişli' kavramlarını açıklayınız.

AYM, etkili başvuru hakkını (Anayasa m.40) 'kamusal görev ve yetkilerin kullanımında temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediğinin denetlenmesinin bir yolu' olarak tanımlar. Bu hak, 'makul, erişilebilir, ihlalin gerçekleşmesini veya sürmesini engellemeye ya da sonuçlarını ortadan kaldırmaya (yeterli giderim sağlama) elverişli' idari ve yargısal yollara başvuruda bulunabilme imkânı sağlanmasını gerektirir. 'Makul', başvuru süresinin ve inceleme hızının uygunluğunu; 'erişilebilir', başvuru yolunun kolay ulaşılabilir olmasını (maddi veya prosedürel engeller olmamasını); 'ihlalin engellenmesi/sonuçlarının ortadan kaldırılması', ise yolun gerçek bir çözüm sunarak mağduriyeti giderici nitelikte olmasını ifade eder. (Anayasa 40; AYM, Y.T. GK, B. No: 2016/22418, § 47; AYM, Nevriye Kuruç B. No: 2021/58970, § 62)